Opent in een nieuw tabblad

Krantenartikel NRC Handelsblad

Onderstaand artikel van Sanneke van Hassel verscheen 14 januari j.l. in NRC Handelsblad.

Kantklossen is net puzzelen, ‘je moet de regels kennen’
Vrij Hoe breekt Nederland uit de sleur? Deze week: kantklossen.

Aan de Dorpsweg in het Noord-Hollandse Schellinkhout is tussen de stolpboerderijen en brede sloten kantklosschool ‘Ieder voor allen Wijdenes’ gevestigd. In een klaslokaal staan kasten vol garens en boeken over klossen: Boheems kant, 101 Torchon Patterns, Techniek van de ’s Gravenmoerse kant en Tien jaar vriendschap in kant.

Kantkloskoningin Christine Bakker (64, blauw ensemble van gebloemde jurk en glanzend vest) is hier twintig jaar docent. „Kantklossen is een weeftechniek met draad en houten klosjes. Als je het goed beschouwt, is het een eenvoudige techniek.”

Eenvoudig? Vijf paar vingers bewegen de klosjes vliegensvlug over een rond plat kussen. De draden worden geweven tussen honderden dicht op elkaar geplaatste spelden die op strategische punten op het patroon zijn geplaatst. Duizelingwekkend. Mathematisch.

Bakker lacht: „Het is net puzzelen. Je moet de spelregels kennen.” Als kind raakte ze bevangen door vrouwen die voor de kathedraal van Chartres zaten te kantklossen. Later volgde ze de kantklosopleiding in Brugge. „Toen ik onderzoek deed naar Beverse kant, kwam ik in contact met de kantklosschool.”

Het is de laatste van Nederland, dames uit Sneek, Arnhem, Gouda trokken ervoor naar Schellinkhout. Bakker: „Onze school bestaat ruim honderd jaar. Kantklossen is in de zestiende eeuw ontstaan, toen duur maar saai linnen met gekantkloste stroken werd opgeluisterd. Grietje Dorland (70): „Je ziet het ook bij West-Friese klederdracht.” Zimira de Heer-Mion (66) knikt: „De school zet zich in voor behoud van kantklossen als cultureel erfgoed. Bakker: „Maar we zijn in voor nieuwe technieken. We werken ook met ijzerdraad of plastic.”

Deze aanwezige dames zitten in het bestuur van de kantklosschool. Thuis borduren, haken en breien ze ook. Janie Hagen (70): „Je moet het afwisselen, anders word je tureluurs.” Vroeger kantkloste ze met haar moeder. „Pas na mijn pensioen kreeg ik echt de tijd om het te ontwikkelen.” Met haar kleindochter van tien maakte ze een kanten armbandje. „Kinderen leren het sneller, die denken er niet te veel bij na.”

Zachtjes tikken de klossen. De Heer: „Echt rustgevend.”

Aan de wand hangen gekloste koeienkoppen, geisha’s en cyclamen. Dorland werkt aan een oefenstukje, guipure-techniek. En De Heer maakt een kraag. „Half af, er zit nu twintig uur in.” Nanne de Kok (66) maakt een strook torchon, relatief eenvoudig kant. Haar spelden bewaart ze op een zilverkleurige bol: „Een magneet is je beste vriend.”

Door corona zijn het lastige tijden. Normaal zijn er zes dagdelen per week lessen en bedienen ze honderd kantklosters. Op markten laten ze werk zien en promoten ze de school. De dames houden de moed erin. Er wordt in kleine groepjes lesgegeven, je kunt bellen of mailen met kantklosvragen en op 23 april is er in Schellinkhout de workshop ‘Variaties rond satéstokjes’, met vrouwenfiguurtjes van kant. Komt u ook?

Van de auteur kregen we de volgende reacties:

“…. ik heb zelf veel positieve reacties op zowel foto’s als stukjes ontvangen,

meer dan bij andere bijdragen, wat ik overigens vooral aan het onderwerp wijt.

Mooi dat zo’n oude techniek nog zo intensief en serieus beoefend wordt,”

Klik hier voor het originele artikel uit het NRC met foto’s.